HIFU nâng cơ có gây hóp má? Hiểu cơ chế, bằng chứng và rủi ro trước khi làm

HIFU (High-Intensity Focused Ultrasound – siêu âm hội tụ cường độ cao) thường được giới thiệu như một cách cải thiện tình trạng da chùng nhão mà không cần phẫu thuật. Tuy nhiên, khi tìm hiểu về công nghệ này, nhiều người băn khoăn liệu nhiệt từ siêu âm có thể ảnh hưởng đến mô mỡ và khiến má trông hóp hơn hay không.

Câu trả lời cần thận trọng: teo mô dưới da là biến cố đã được ghi nhận sau một số thủ thuật siêu âm hội tụ, nhưng dữ liệu hiện có không cho phép kết luận rằng HIFU thường xuyên gây hóp má, hoặc người có khuôn mặt gầy chắc chắn sẽ gặp biến cố này. Mỗi thiết bị, đầu phát và cách thực hiện có thể khác nhau. Việc lựa chọn thủ thuật cần dựa trên thăm khám trực tiếp của bác sĩ.

HIFU và MFU-V khác nhau ở điểm nào?

HIFU là thuật ngữ rộng cho công nghệ siêu âm hội tụ cường độ cao. MFU-V (Microfocused Ultrasound with Visualization – siêu âm hội tụ vi điểm có chức năng quan sát) chỉ một nhóm thiết bị cho phép người thực hiện quan sát hình ảnh mô trước hoặc trong quá trình đưa năng lượng. Không nên coi kết quả nghiên cứu trên một thiết bị MFU-V là bằng chứng chung cho mọi loại máy HIFU trên thị trường.

Hình ảnh quan sát có thể giúp người thực hiện xác định độ sâu mô và chọn vùng phù hợp. Tuy nhiên, có màn hình không đồng nghĩa với bảo đảm an toàn tuyệt đối; kinh nghiệm của bác sĩ, hướng dẫn của nhà sản xuất và đặc điểm giải phẫu từng người vẫn quan trọng.

Sóng siêu âm hội tụ tác động lên mô như thế nào?

Khuôn mặt gồm nhiều cấu trúc: thượng bì, trung bì, các khoang mỡ, hệ thống cân cơ nông SMAS (Superficial Musculoaponeurotic System – hệ thống cân cơ nông), cơ và các cấu trúc nâng đỡ. Độ dày và vị trí tương đối của những lớp này thay đổi theo vùng mặt và từng cá nhân. Vì vậy, không có một độ sâu cố định luôn tương ứng chính xác với SMAS ở mọi người.

Năng lượng siêu âm hội tụ có thể tạo các vùng tác động nhiệt nhỏ bên dưới bề mặt da. Nghiên cứu mô học của Laubach và cộng sự năm 2008 cho thấy tiềm năng tạo tổn thương nhiệt khu trú có kiểm soát trong mô da người ở điều kiện nghiên cứu [1]. Những thay đổi này kích hoạt đáp ứng sửa chữa và tái cấu trúc mô, nhưng mức cải thiện nhìn thấy được phụ thuộc nhiều yếu tố.

Một số thiết bị sử dụng đầu phát có độ sâu danh định như 1,5 mm, 3,0 mm hoặc 4,5 mm. Đây là thông số của thiết bị, không phải bản đồ giải phẫu áp dụng cho mọi khuôn mặt. Không nên suy ra đầu phát 4,5 mm chắc chắn tác động đúng SMAS hoặc luôn an toàn với vùng má.

Bằng chứng lâm sàng cho thấy hiệu quả đến đâu?

Nghiên cứu tiến cứu của Alam và cộng sự công bố năm 2010, với người đánh giá hình ảnh được làm mù, đánh giá 35 người hoàn tất theo dõi sau thủ thuật siêu âm vùng mặt và cổ. Sau 90 ngày, 30/35 người được các chuyên gia đánh giá có cải thiện nâng cung mày; mức thay đổi độ cao cung mày trung bình khoảng 1,7 mm [2]. Đây là kết quả ở cung mày, không phải bằng chứng rằng toàn bộ gương mặt đều được nâng lên ở mức tương tự.

Một tổng quan hệ thống và phân tích gộp công bố năm 2025 cũng đánh giá hiệu quả và độ an toàn của MFU-V [3]. Dù các nghiên cứu cho thấy tiềm năng cải thiện thẩm mỹ, kết quả còn chịu ảnh hưởng bởi thiết bị, phương pháp đo và đặc điểm người tham gia. Không có cơ sở hứa hẹn cùng một mức nâng cơ cho mọi khách hàng.

HIFU có thể làm teo mỡ hoặc hóp má không?

Các mô nằm trên đường đi và quanh vùng tác động của siêu âm không giống nhau về độ dày và đặc tính. Nếu có tác động ngoài mong muốn lên mô dưới da, thay đổi thể tích hoặc đường nét khuôn mặt là điều cần được đánh giá. Tuy nhiên, vẻ ngoài má hóp sau một thủ thuật không tự động chứng minh đã có hoại tử mỡ: thay đổi cân nặng, lão hóa sẵn có, sự phân bố mỡ hoặc các can thiệp khác cũng có thể liên quan.

Tổng quan hệ thống năm 2025 về các biến cố liên quan MFU-V tổng hợp 19 bài báo với dữ liệu của 506 bệnh nhân; phần tài liệu khoa học được tổng hợp ghi nhận một trường hợp teo mô dưới da. Nhóm tác giả cũng khảo sát cơ sở dữ liệu báo cáo sự cố thiết bị MAUDE và tìm thấy những báo cáo liên quan đến teo mỡ, biến cố thần kinh hoặc sẹo [4]. Báo cáo tự nguyện trong MAUDE không xác định được tỷ lệ biến chứng và không tự chứng minh quan hệ nhân quả. Không thể lấy một trường hợp trong tổng quan để ước tính nguy cơ riêng cho mọi thiết bị HIFU.

Người vốn ít mô mỡ ở vùng má nên chủ động trao đổi với bác sĩ về mục tiêu giữ thể tích và những vùng cần thận trọng. Chỉ dựa trên việc mặt gầy hay đầy đặn để quyết định HIFU là chưa đủ.

Những rủi ro khác cần biết

Tùy thiết bị và điều kiện thực hiện, người sử dụng có thể gặp đau, đỏ hoặc sưng tạm thời. Các sự cố hiếm hơn đã được báo cáo gồm tổn thương da, thay đổi cảm giác và biến cố thần kinh [4]. Bác sĩ cần khai thác tiền sử thủ thuật, khám vùng cần can thiệp, xem xét chống chỉ định theo thiết bị và giải thích phương án theo dõi nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường.

Nếu sau thủ thuật xuất hiện méo miệng, yếu cơ mặt, đau tăng dần, phồng rộp hoặc thay đổi thể tích rõ rệt, khách hàng nên liên hệ cơ sở y tế thực hiện để được đánh giá kịp thời.

Năm câu hỏi nên hỏi bác sĩ trước khi quyết định

1. Thiết bị cụ thể là gì, có chức năng quan sát mô không và chỉ định được phê duyệt của thiết bị là gì?
2. Vấn đề chính của tôi là da chùng, thay đổi thể tích hay cả hai? Thủ thuật này có giải quyết đúng nhu cầu không?
3. Với lượng mô mỡ hiện có, vùng nào cần tránh hoặc thay đổi kế hoạch để hạn chế nguy cơ thay đổi đường nét?
4. Tôi từng tiêm chất làm đầy, botulinum toxin hoặc sử dụng thiết bị năng lượng khác; điều đó ảnh hưởng kế hoạch như thế nào?
5. Hiệu quả kỳ vọng, tác dụng phụ có thể xảy ra và quy trình xử trí biến chứng là gì?

Góc nhìn Skin Longevity của Minh Anh Skin

Chăm sóc da bền vững bắt đầu từ việc hiểu nhu cầu thật của làn da. Minh Anh Skin tập trung chăm sóc, hỗ trợ phục hồi hàng rào bảo vệ da và xây dựng thói quen chăm sóc dài hạn. Những hoạt động này có giá trị riêng đối với sức khỏe bề mặt da, nhưng chưa có căn cứ để khẳng định một liệu trình chăm sóc trước HIFU sẽ ngăn biến chứng hoặc bảo đảm tăng sinh collagen.

Minh Anh Skin không trực tiếp thực hiện HIFU hoặc thay thế việc thăm khám, chỉ định của bác sĩ. Với các thủ thuật sử dụng thiết bị y khoa, khách hàng cần làm việc với bác sĩ tại cơ sở y tế đủ điều kiện. Hiện bài viết không đưa ra lời hứa về dịch vụ chuyển gửi hoặc đặt lịch với một đối tác chưa được xác nhận.

Tìm hiểu thêm về cách tiếp cận sức khỏe và chất lượng mô tại Lão hóa da – chất lượng mô | Minh Anh Skin. Nếu cần xây dựng lịch chăm sóc da thường ngày, khách hàng có thể liên hệ Minh Anh Skin để tìm hiểu các dịch vụ chăm sóc hiện có.

Câu hỏi thường gặp

Tài liệu tham khảo đã đối chiếu